Η εγκυμοσύνη είναι μια από τις σημαντικότερες περιόδους στη ζωή μιας γυναίκας. Είναι ένα ταξίδι γεμάτο αλλαγές, προσμονή, συγκίνηση, αλλά και εύλογες απορίες ή ανησυχίες. Κάθε εγκυμοσύνη είναι διαφορετική και κάθε γυναίκα βιώνει αυτή την εμπειρία με τον δικό της τρόπο. Στόχος της σύγχρονης μαιευτικής παρακολούθησης δεν είναι μόνο η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση πιθανών προβλημάτων. Είναι, παράλληλα, η δημιουργία μιας σχέσης εμπιστοσύνης, μέσα στην οποία η μέλλουσα μητέρα αισθάνεται ότι ενημερώνεται ουσιαστικά, ακούγεται και συμμετέχει στις αποφάσεις που αφορούν την ίδια και το μωρό της. Από την πρώτη επιβεβαίωση της εγκυμοσύνης μέχρι τη στιγμή της γέννησης και τις πρώτες ημέρες της λοχείας, η ιατρική φροντίδα πρέπει να είναι εξατομικευμένη, επιστημονικά τεκμηριωμένη και ανθρώπινη. Ο φυσιολογικός, δηλαδή ο κολπικός τοκετός, αποτελεί για πολλές γυναίκες τον επιθυμητό τρόπο γέννησης. Όταν η πορεία της εγκυμοσύνης το επιτρέπει και δεν υπάρχουν ιατρικοί λόγοι που επιβάλλουν διαφορετική αντιμετώπιση, υποστηρίζουμε την προσπάθεια για έναν ασφαλή φυσιολογικό τοκετό, με σεβασμό στον χρόνο, στις ανάγκες και στις επιλογές της γυναίκας.

Η σωστή παρακολούθηση της εγκυμοσύνης

Η παρακολούθηση της εγκυμοσύνης ξεκινά ιδανικά από τα πρώτα της στάδια.

Κατά την πρώτη επίσκεψη λαμβάνεται ένα αναλυτικό ατομικό, οικογενειακό και μαιευτικό ιστορικό. Συζητούνται τυχόν προηγούμενες εγκυμοσύνες, παθήσεις, χειρουργικές επεμβάσεις, φαρμακευτική αγωγή, αλλεργίες και παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την πορεία της κύησης. Η εκτιμώμενη ημερομηνία τοκετού υπολογίζεται με βάση την τελευταία έμμηνο ρύση και επιβεβαιώνεται υπερηχογραφικά. Στη συνέχεια οργανώνεται το πρόγραμμα των επισκέψεων και των απαραίτητων εξετάσεων, ανάλογα με την ηλικία της εγκύου, το ιστορικό της και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της εγκυμοσύνης. Σε κάθε επίσκεψη αξιολογούνται, ανάλογα με το στάδιο της κύησης:

• Η αρτηριακή πίεση και το σωματικό βάρος της εγκύου.
• Η ανάπτυξη του εμβρύου.
• Η θέση και η κινητικότητά του.
• Η ποσότητα του αμνιακού υγρού.
• Η θέση και η λειτουργία του πλακούντα.
• Η καρδιακή λειτουργία του εμβρύου.
• Τα συμπτώματα και η γενικότερη κατάσταση της μέλλουσας μητέρας.

Οι υπερηχογραφικοί και εργαστηριακοί έλεγχοι πραγματοποιούνται στα κατάλληλα χρονικά σημεία, ώστε να παρακολουθείται συστηματικά η υγεία της μητέρας και η ανάπτυξη του μωρού.

Η συχνότητα και το είδος των εξετάσεων δεν είναι ακριβώς τα ίδια για όλες τις γυναίκες.

Μια κύηση χωρίς επιβαρυντικούς παράγοντες χρειάζεται διαφορετική παρακολούθηση από μια εγκυμοσύνη στην οποία συνυπάρχουν σακχαρώδης διαβήτης, υπέρταση, θυρεοειδοπάθεια, αυτοάνοσο νόσημα, πολύδυμη κύηση ή προηγούμενες μαιευτικές επιπλοκές.

Η εξατομίκευση δεν αποτελεί εξαίρεση. Αποτελεί βασική προϋπόθεση της σωστής μαιευτικής φροντίδας.

Το πρώτο τρίμηνο: η αρχή μιας νέας ζωής

Το πρώτο τρίμηνο είναι μια περίοδος έντονων σωματικών και ορμονικών αλλαγών. Η κόπωση, η υπνηλία, η ευαισθησία στο στήθος, η ναυτία, οι μεταβολές στην όρεξη και στη διάθεση είναι συχνά συμπτώματα και, στις περισσότερες περιπτώσεις, αποτελούν φυσιολογικό μέρος της προσαρμογής του οργανισμού.

Κατά την πρώτη υπερηχογραφική εξέταση επιβεβαιώνεται ότι η εγκυμοσύνη βρίσκεται μέσα στη μήτρα, ελέγχεται η βιωσιμότητα του εμβρύου και υπολογίζεται με μεγαλύτερη ακρίβεια η ηλικία κύησης.

Στο πρώτο τρίμηνο πραγματοποιούνται επίσης οι απαραίτητες αιματολογικές και λοιπές εξετάσεις, καθώς και ο προγεννητικός έλεγχος που ενδείκνυται για κάθε γυναίκα.

Οι διαθέσιμες επιλογές συζητούνται αναλυτικά, ώστε το ζευγάρι να κατανοεί τι ελέγχει κάθε εξέταση, ποια είναι τα όριά της και ποια αποτελέσματα μπορεί να προκύψουν.

Είναι σημαντικό η έγκυος να επικοινωνήσει άμεσα με τον ιατρό της σε περίπτωση έντονης αιμορραγίας, δυνατού ή επίμονου πόνου, λιποθυμικής τάσης, πυρετού, σοβαρών εμετών ή οποιουδήποτε συμπτώματος την ανησυχεί.

Το δεύτερο τρίμηνο: ανάπτυξη και πρώτη επικοινωνία

Για πολλές γυναίκες, το δεύτερο τρίμηνο είναι η πιο ήρεμη περίοδος της εγκυμοσύνης. Η ναυτία συνήθως υποχωρεί, η ενέργεια επανέρχεται σταδιακά και η κοιλιά αρχίζει να γίνεται περισσότερο εμφανής.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η μέλλουσα μητέρα αισθάνεται συνήθως για πρώτη φορά τις κινήσεις του μωρού.

Η στιγμή αυτή είναι ιδιαίτερα συγκινητική και συχνά κάνει την εγκυμοσύνη να μοιάζει περισσότερο πραγματική.

Σημαντικό μέρος του ελέγχου αποτελεί το αναλυτικό υπερηχογράφημα του εμβρύου. Σε αυτό αξιολογούνται η ανατομία και η ανάπτυξή του, καθώς και ο πλακούντας, ο τράχηλος και το αμνιακό υγρό. Παράλληλα, συζητούνται θέματα όπως:

• Η σωστή και ισορροπημένη διατροφή.
• Η ασφαλής σωματική δραστηριότητα.
• Η αύξηση του σωματικού βάρους.
• Η υγεία των δοντιών και των ούλων.
• Η εργασία και οι καθημερινές δραστηριότητες.
• Τα ταξίδια κατά την εγκυμοσύνη.
• Η σεξουαλική επαφή, όταν δεν υπάρχει ιατρική αντένδειξη.
• Οι εμβολιασμοί που συνιστώνται κατά την κύηση.
• Η ψυχική υγεία και η συναισθηματική προσαρμογή.

Η εγκυμοσύνη δεν είναι ασθένεια. Παρ’ όλα αυτά, είναι μια περίοδος κατά την οποία το σώμα λειτουργεί με αυξημένες απαιτήσεις και χρειάζεται φροντίδα, ξεκούραση και σωστή ιατρική καθοδήγηση.

Το τρίτο τρίμηνο: η προετοιμασία για τον τοκετό

Καθώς πλησιάζει η γέννηση, οι επισκέψεις γίνονται συχνότερες. Παρακολουθούνται στενότερα η ανάπτυξη και η θέση του μωρού, η λειτουργία του πλακούντα και η γενική κατάσταση της μητέρας.

Στο τρίτο τρίμηνο μπορεί να εμφανιστούν βάρος στη λεκάνη, συχνουρία, δυσκολία στον ύπνο, καούρες, πόνοι στη μέση, ήπιο πρήξιμο και άτακτες συσπάσεις. Πολλά από αυτά τα συμπτώματα είναι αναμενόμενα, πρέπει όμως πάντοτε να αξιολογούνται στο πλαίσιο της συνολικής εικόνας της εγκυμοσύνης.

Η μέλλουσα μητέρα ενημερώνεται αναλυτικά για τα σημάδια έναρξης του τοκετού, για το πότε πρέπει να επικοινωνήσει με τον ιατρό της και για το πότε είναι σωστό να μεταβεί στο μαιευτήριο.

Παράλληλα συζητείται το πλάνο τοκετού.

Το πλάνο αυτό δεν είναι ένα άκαμπτο σενάριο, αλλά ένας τρόπος να αποτυπωθούν οι επιθυμίες, οι προτεραιότητες και οι ανησυχίες της γυναίκας. Μπορούν να συζητηθούν:

• Η παρουσία του συντρόφου ή άλλου προσώπου υποστήριξης.
• Η δυνατότητα κίνησης και αλλαγής θέσεων κατά τον τοκετό.
• Οι μέθοδοι ανακούφισης από τον πόνο.
• Η επισκληρίδιος αναλγησία.]
• Η άμεση επαφή μητέρας και μωρού μετά τη γέννηση.]
• Η έναρξη του θηλασμού.
• Η επιθυμία αποφυγής μη αναγκαίων παρεμβάσεων.
• Οι συνθήκες υπό τις οποίες μπορεί να χρειαστεί αλλαγή του αρχικού σχεδιασμού.

Ένα σωστό πλάνο τοκετού συνδυάζει τις επιθυμίες της γυναίκας με την απαραίτητη ιατρική ευελιξία.

Ο τοκετός είναι μια δυναμική διαδικασία και η ασφάλεια της μητέρας και του μωρού παραμένει πάντοτε η πρώτη προτεραιότητα.

Τι σημαίνει φυσιολογικός τοκετός

Ο φυσιολογικός ή κολπικός τοκετός είναι η γέννηση του μωρού μέσα από τον γεννητικό σωλήνα. Συνήθως ξεκινά αυτόματα με την εμφάνιση συστηματικών συσπάσεων που προκαλούν σταδιακή μεταβολή και διαστολή του τραχήλου.

Ο φυσιολογικός τοκετός δεν σημαίνει τοκετός χωρίς ιατρική υποστήριξη ή χωρίς αναλγησία. Μπορεί να περιλαμβάνει παρακολούθηση, χορήγηση υγρών, φαρμακευτική ανακούφιση, επισκληρίδιο αναλγησία ή άλλες παρεμβάσεις, όταν αυτές είναι απαραίτητες ή επιθυμητές.

Στόχος δεν είναι να ακολουθηθεί μια συγκεκριμένη εικόνα «τέλειου» τοκετού. Στόχος είναι μια ασφαλής γέννηση, κατά την οποία η γυναίκα αισθάνεται ενημερωμένη, σεβαστή και ουσιαστικά υποστηριζόμενη.

Κάθε τοκετός έχει τον δικό του ρυθμό. Η διάρκεια και η εξέλιξή του επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, όπως το αν πρόκειται για το πρώτο παιδί, η θέση του μωρού, η ένταση των συσπάσεων και η ανταπόκριση του τραχήλου.

Για τον λόγο αυτό, αποφεύγουμε τις άκαμπτες συγκρίσεις και δεν κρίνουμε την εξέλιξη του τοκετού μόνο με βάση το ρολόι. Παρακολουθούμε τη συνολική εικόνα της μητέρας και του μωρού και παρεμβαίνουμε όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη.

Πώς καταλαβαίνουμε ότι αρχίζει ο τοκετός

Η έναρξη του τοκετού δεν είναι ίδια για όλες τις γυναίκες. Μερικές φορές τα σημάδια είναι ξεκάθαρα, ενώ άλλες φορές η διαδικασία ξεκινά πιο σταδιακά.

Τα συχνότερα σημεία είναι:

Τακτικές συσπάσεις
Οι πραγματικές συσπάσεις του τοκετού συνήθως αποκτούν σταδιακά μεγαλύτερη διάρκεια, ένταση και συχνότητα. Δεν υποχωρούν εύκολα με ξεκούραση ή αλλαγή θέσης και προκαλούν μεταβολές στον τράχηλο.

Ρήξη των υμένων
Η ρήξη των υμένων, γνωστή ως «σπάσιμο των νερών», μπορεί να συμβεί πριν ή κατά τη διάρκεια των συσπάσεων. Το υγρό μπορεί να εμφανιστεί απότομα ή ως συνεχής μικρή διαρροή. Σε περίπτωση πιθανής ρήξης των υμένων, η έγκυος πρέπει να επικοινωνήσει με τον ιατρό της, ακόμη και αν δεν έχουν ξεκινήσει συσπάσεις.

Αποβολή της τραχηλικής βλέννης
Μπορεί να εμφανιστεί παχύρρευστη βλέννη, μερικές φορές με μικρή ποσότητα αίματος. Αυτό αποτελεί ένδειξη ότι ο τράχηλος αρχίζει να μεταβάλλεται, αλλά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο τοκετός θα ξεκινήσει αμέσως.

Πίεση χαμηλά στη λεκάνη ή πόνος στη μέση
Καθώς το μωρό κατεβαίνει, μπορεί να αυξηθεί η πίεση στη λεκάνη ή να εμφανιστεί πόνος χαμηλά στη μέση, ο οποίος έρχεται και φεύγει μαζί με τις συσπάσεις.

Η άμεση επικοινωνία με τον ιατρό ή το μαιευτήριο είναι απαραίτητη σε περίπτωση έντονης αιμορραγίας, μειωμένων κινήσεων του μωρού, πράσινου ή καφέ αμνιακού υγρού, πυρετού, έντονου συνεχούς πόνου, σοβαρής κεφαλαλγίας, διαταραχών στην όραση ή οποιουδήποτε ασυνήθιστου συμπτώματος.

Τα στάδια του φυσιολογικού τοκετού

Πρώτο στάδιο: διαστολή του τραχήλου
Το πρώτο στάδιο αρχίζει με την εγκατάσταση του τοκετού και ολοκληρώνεται όταν ο τράχηλος έχει ανοίξει πλήρως. Στην αρχική ή λανθάνουσα φάση, οι συσπάσεις μπορεί να είναι πιο αραιές και η εξέλιξη πιο αργή. Η γυναίκα μπορεί, εφόσον είναι ασφαλές και έχει λάβει σχετικές οδηγίες, να παραμείνει για ένα διάστημα στο σπίτι, να ξεκουραστεί, να κινηθεί, να κάνει ένα ζεστό ντους και να καταναλώσει υγρά ή ένα ελαφρύ γεύμα.

Στην ενεργό φάση, οι συσπάσεις γίνονται συνήθως πιο έντονες και τακτικές και η διαστολή προχωρά.

Κατά την παραμονή στο μαιευτήριο ελέγχονται η κατάσταση της μητέρας, η πρόοδος του τοκετού και η καρδιακή λειτουργία του μωρού.

Η κίνηση, η όρθια θέση, η αλλαγή στάσεων, η μπάλα τοκετού, το μασάζ, η αναπνοή και η συνεχής συναισθηματική υποστήριξη μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά τη γυναίκα.

Δεύτερο στάδιο: η γέννηση του μωρού
Το δεύτερο στάδιο ξεκινά όταν ο τράχηλος έχει ανοίξει πλήρως και ολοκληρώνεται με τη γέννηση.

Η γυναίκα αισθάνεται σταδιακά την ανάγκη να εξωθήσει.

Με την κατάλληλη καθοδήγηση, ακολουθεί τις συσπάσεις και το σώμα της, επιλέγοντας, όπου αυτό είναι εφικτό, τη θέση στην οποία αισθάνεται περισσότερο άνετα και αποτελεσματικά.

Καθώς το κεφάλι του μωρού πλησιάζει στη γέννηση, γίνεται προσπάθεια να υπάρξει ελεγχόμενη και ήπια έξοδος, ώστε να προστατευθούν όσο το δυνατόν περισσότερο οι ιστοί του περινέου.

Η περινεοτομή δεν πρέπει να θεωρείται διαδικασία ρουτίνας. Πραγματοποιείται μόνο όταν υπάρχει συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη.

Μετά τη γέννηση, εφόσον η κατάσταση της μητέρας και του μωρού το επιτρέπει, επιδιώκεται η άμεση επαφή δέρμα με δέρμα. Η πρώτη αυτή αγκαλιά βοηθά στη θερμορύθμιση και στην προσαρμογή του νεογνού και υποστηρίζει την έναρξη του δεσμού και του θηλασμού.

Τρίτο στάδιο: η γέννηση του πλακούντα
Μετά τη γέννηση του μωρού, η μήτρα συνεχίζει να συσπάται και αποβάλλεται ο πλακούντας.

Ο ιατρός ελέγχει ότι ο πλακούντας έχει αποβληθεί πλήρως, αξιολογεί την αιμορραγία και εξετάζει το περίνεο. Εφόσον υπάρχει κάποια ρήξη ή έχει πραγματοποιηθεί περινεοτομή, γίνεται αποκατάσταση με τοπική ή άλλη κατάλληλη αναλγησία.

Η πρώτη ώρα μετά τη γέννηση

Η πρώτη ώρα μετά τον τοκετό είναι ιδιαίτερα σημαντική. Η μητέρα παρακολουθείται για την αιμορραγία, την αρτηριακή πίεση και τη σύσπαση της μήτρας, ενώ το νεογνό αξιολογείται και παραμένει κοντά της, όταν αυτό είναι ασφαλές.

Η ηρεμία, η επαφή δέρμα με δέρμα και η βοήθεια στην πρώτη προσπάθεια θηλασμού δημιουργούν ένα υποστηρικτικό ξεκίνημα για τη μητέρα και το μωρό.

Αντιμετώπιση του πόνου στον τοκετό

Ο πόνος του τοκετού είναι πραγματικός και διαφορετικός για κάθε γυναίκα. Δεν υπάρχει ένας «σωστός» τρόπος να τον αντιμετωπίσει ούτε αποτελεί αποτυχία η επιλογή φαρμακευτικής αναλγησίας.

Οι διαθέσιμες μέθοδοι μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Τεχνικές αναπνοής και χαλάρωσης.
• Κίνηση και αλλαγή θέσεων.
• Ζεστό νερό ή ντους.
• Μασάζ και πίεση στη μέση.
• Χρήση μπάλας τοκετού.
• Υποστήριξη από τον σύντροφο, τη μαία ή άλλο επιλεγμένο πρόσωπο.
• Φαρμακευτικές μεθόδους ανακούφισης.
• Επισκληρίδιο αναλγησία.

Η επισκληρίδιος αποτελεί αποτελεσματική μέθοδο ανακούφισης του πόνου και χορηγείται από αναισθησιολόγο, αφού προηγηθεί ενημέρωση για τη διαδικασία, τα οφέλη και τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες.

Η απόφαση είναι προσωπική και μπορεί να μεταβληθεί κατά τη διάρκεια του τοκετού.

Μια γυναίκα μπορεί αρχικά να επιθυμεί να γεννήσει χωρίς επισκληρίδιο και στη συνέχεια να αλλάξει γνώμη.

Το αντίστροφο μπορεί επίσης να συμβεί.

Οι επιλογές της δεν πρέπει να κρίνονται. Πρέπει να γίνονται σεβαστές, εφόσον είναι ιατρικά ασφαλείς.

Όταν ο τοκετός χρειάζεται υποστήριξη

Ορισμένες φορές ο τοκετός δεν ξεκινά αυτόματα ή δεν εξελίσσεται όπως αναμενόταν. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να συζητηθεί η πρόκληση ή η ενίσχυση του τοκετού.

Οι παρεμβάσεις μπορεί να περιλαμβάνουν φαρμακευτική προετοιμασία του τραχήλου, τεχνητή ρήξη των υμένων ή χορήγηση οξυτοκίνης.

Η επιλογή εξαρτάται από την ηλικία κύησης, την κατάσταση του τραχήλου, το ιστορικό της γυναίκας και την υγεία της μητέρας και του μωρού. Πριν από κάθε παρέμβαση εξηγούνται:

• Ο λόγος για τον οποίο προτείνεται.
• Το αναμενόμενο όφελος.
• Οι πιθανές δυσκολίες ή επιπλοκές.

 
Οι διαθέσιμες εναλλακτικές.

• Οι συνέπειες μιας πιθανής αναμονής.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί υποβοηθούμενος κολπικός τοκετός με εμβρυουλκό ή βεντούζα. Αυτό εξετάζεται μόνο όταν πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις και κρίνεται ότι αποτελεί ασφαλή επιλογή.

Φυσιολογικός τοκετός μετά από καισαρική (VBAC)

Για ορισμένες γυναίκες που έχουν γεννήσει στο παρελθόν με καισαρική τομή, μπορεί να είναι δυνατή η προσπάθεια για φυσιολογικό τοκετό σε επόμενη εγκυμοσύνη.

Η δυνατότητα αυτή αξιολογείται εξατομικευμένα, λαμβάνοντας υπόψη:

• Τον λόγο της προηγούμενης καισαρικής.
• Το είδος της τομής στη μήτρα.
• Τον αριθμό των προηγούμενων καισαρικών.
• Τυχόν άλλες επεμβάσεις στη μήτρα.
• Την πορεία της τρέχουσας εγκυμοσύνης.
• Τη θέση και το εκτιμώμενο βάρος του μωρού.
• Τις δυνατότητες άμεσης ιατρικής αντιμετώπισης στο μαιευτήριο.

Η απόφαση λαμβάνεται μετά από αναλυτική συζήτηση των πιθανών οφελών και κινδύνων.

Δεν είναι όλες οι γυναίκες κατάλληλες υποψήφιες, αλλά ούτε και μια προηγούμενη καισαρική σημαίνει αυτομάτως ότι όλοι οι επόμενοι τοκετοί πρέπει να γίνουν με τον ίδιο τρόπο.

Πότε μπορεί να χρειαστεί καισαρική τομή

Η επιθυμία για φυσιολογικό τοκετό είναι απολύτως σεβαστή, όμως δεν πρέπει να μετατρέπεται σε πίεση προς τη γυναίκα ή σε επιμονή που θέτει σε κίνδυνο την ίδια ή το μωρό της. Η καισαρική τομή μπορεί να καταστεί απαραίτητη, μεταξύ άλλων, όταν:

• Υπάρχουν ενδείξεις ότι το μωρό δεν ανταποκρίνεται καλά στον τοκετό.
• Ο τοκετός δεν εξελίσσεται παρά την κατάλληλη υποστήριξη.
• Υπάρχει σημαντική αιμορραγία ή πρόβλημα με τον πλακούντα.
• Η θέση του μωρού δεν επιτρέπει ασφαλή κολπικό τοκετό.
• Προκύπτει σοβαρό πρόβλημα υγείας της μητέρας.
• Υπάρχει άλλη μαιευτική ένδειξη που αυξάνει ουσιαστικά τον κίνδυνο.

Η καισαρική δεν αποτελεί αποτυχία της γυναίκας ούτε ακυρώνει την προσπάθειά της.

Είναι ένας διαφορετικός τρόπος γέννησης, ο οποίος, όταν υπάρχει ιατρική ένδειξη, μπορεί να είναι η ασφαλέστερη επιλογή.

Η ποιότητα της εμπειρίας του τοκετού δεν καθορίζεται αποκλειστικά από τον τρόπο γέννησης. Καθορίζεται και από το αν η γυναίκα ενημερώθηκε, αν οι φόβοι της ακούστηκαν, αν συμμετείχε στις αποφάσεις και αν αντιμετωπίστηκε με σεβασμό και αξιοπρέπεια.

Μετά τον φυσιολογικό τοκετό

Μετά τον κολπικό τοκετό, η κινητοποίηση και η επάνοδος στις καθημερινές δραστηριότητες είναι συνήθως σταδιακές.

Τις πρώτες ημέρες είναι αναμενόμενη η κολπική αιμορραγία, οι συσπάσεις της μήτρας, η ευαισθησία στο περίνεο και η γενικότερη κόπωση.

Η περίοδος της λοχείας απαιτεί φροντίδα και παρακολούθηση. Η μητέρα ενημερώνεται για:

• Την περιποίηση της περιοχής του περινέου.
• Τη φυσιολογική πορεία της αιμορραγίας.
• Την αντιμετώπιση του πόνου.
• Τη λειτουργία της ουροδόχου κύστης και του εντέρου.
• Τη σωστή ενυδάτωση και διατροφή.
• Τον θηλασμό και τη φροντίδα του στήθους.
• Την ασφαλή επάνοδο στην άσκηση και στη σεξουαλική ζωή.
• Την αντισύλληψη μετά τον τοκετό.
• Τα συμπτώματα που απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Υψηλός πυρετός, έντονη αιμορραγία, δυσάρεστη οσμή των λοχιών, δύσπνοια, πόνος στο στήθος, έντονος πονοκέφαλος, πρήξιμο ή πόνος στο ένα πόδι, επιδείνωση του πόνου ή σοβαρή ψυχική δυσφορία χρειάζονται άμεση επικοινωνία με ιατρό.

Η ψυχική υγεία στη λοχεία

Η γέννηση ενός παιδιού συνοδεύεται από μεγάλη χαρά, αλλά και από σωματική εξάντληση, ευθύνη, αλλαγή της καθημερινότητας και έντονες ορμονικές μεταβολές.

Τις πρώτες ημέρες είναι συχνές οι διακυμάνσεις της διάθεσης, η ευαισθησία και το κλάμα.

Όταν όμως η θλίψη, το άγχος, η αδυναμία σύνδεσης με το μωρό, η έντονη ενοχή ή η απελπισία επιμένουν ή επιδεινώνονται, χρειάζεται άμεση υποστήριξη.

Η επιλόχεια κατάθλιψη και οι αγχώδεις διαταραχές της λοχείας είναι πραγματικές καταστάσεις υγείας και δεν οφείλονται σε αδυναμία χαρακτήρα.

Αντιμετωπίζονται αποτελεσματικότερα όταν αναγνωρίζονται έγκαιρα.

Καμία νέα μητέρα δεν πρέπει να αισθάνεται ότι οφείλει να τα καταφέρει μόνη της.

Ο ρόλος του μαιευτήρα

Ο μαιευτήρας δεν βρίσκεται δίπλα στη γυναίκα μόνο για να παρακολουθεί εξετάσεις και υπερηχογραφήματα.

Ο ρόλος του είναι να εξηγεί, να ακούει, να προλαμβάνει, να καθησυχάζει όταν τα ευρήματα είναι φυσιολογικά και να παρεμβαίνει έγκαιρα όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, στόχος μας είναι η μέλλουσα μητέρα:

• Να γνωρίζει τι συμβαίνει στο σώμα της.
• Να κατανοεί τον σκοπό κάθε εξέτασης.
• Να αισθάνεται άνετα να εκφράζει τις απορίες και τους φόβους της.
• Να λαμβάνει σαφείς και ειλικρινείς απαντήσεις.
• Να συμμετέχει στις αποφάσεις που αφορούν τον τοκετό της.
• Να προετοιμάζεται όχι μόνο πρακτικά, αλλά και συναισθηματικά για τη γέννηση.

Υποστηρίζουμε τον φυσιολογικό τοκετό όταν αποτελεί ασφαλή επιλογή.

Δεν υποσχόμαστε όμως μια συγκεκριμένη εξέλιξη, επειδή καμία γέννηση δεν μπορεί να προβλεφθεί απόλυτα.

Η υπεύθυνη μαιευτική φροντίδα βρίσκεται στην ισορροπία: σεβασμός στη φυσιολογία, αποφυγή παρεμβάσεων χωρίς ουσιαστική ένδειξη και άμεση αξιοποίηση της σύγχρονης ιατρικής όταν αυτό απαιτείται.

Μια εμπειρία με σεβασμό στη γυναίκα

Η εγκυμοσύνη και ο τοκετός δεν είναι απλώς ιατρικά γεγονότα.

Είναι εμπειρίες που παραμένουν βαθιά χαραγμένες στη μνήμη μιας γυναίκας.

Για τον λόγο αυτό, η φροντίδα πρέπει να περιλαμβάνει όχι μόνο ασφάλεια, αλλά και σεβασμό, ιδιωτικότητα, επικοινωνία και συναισθηματική υποστήριξη. Κάθε γυναίκα έχει δικαίωμα:

• Να ενημερώνεται με απλό και κατανοητό τρόπο.
• Να θέτει ερωτήσεις χωρίς να αισθάνεται ότι πιέζει ή ενοχλεί.
• Να δίνει τη συγκατάθεσή της πριν από κάθε εξέταση ή παρέμβαση.
• Να γνωρίζει τις εναλλακτικές επιλογές της.
• Να αλλάζει γνώμη.
• Να αντιμετωπίζεται χωρίς κριτική.
• Να αισθάνεται ασφαλής και προστατευμένη.

Δεν υπάρχει μία και μοναδική εμπειρία τοκετού που να ταιριάζει σε όλες τις γυναίκες.

Υπάρχει ο τοκετός που είναι κατάλληλος για τη συγκεκριμένη γυναίκα και το συγκεκριμένο μωρό, τη συγκεκριμένη στιγμή.

Μαζί, από την πρώτη ημέρα μέχρι την πρώτη αγκαλιά

Από το πρώτο θετικό τεστ και τον πρώτο υπέρηχο μέχρι τις πρώτες κινήσεις του μωρού και τη στιγμή της γέννησης, κάθε στάδιο έχει τη δική του αξία.

Η σωστή ενημέρωση μειώνει τον φόβο.

Η σταθερή ιατρική παρουσία δημιουργεί εμπιστοσύνη.

Η εξατομικευμένη παρακολούθηση συμβάλλει στην έγκαιρη αναγνώριση των αναγκών της μητέρας και του μωρού.

Στεκόμαστε δίπλα σε κάθε γυναίκα με επιστημονική υπευθυνότητα, ειλικρίνεια και σεβασμό στις προσωπικές της επιλογές.

Προετοιμαζόμαστε για έναν φυσιολογικό τοκετό όταν οι συνθήκες το επιτρέπουν, χωρίς να χάνουμε ποτέ από το επίκεντρο τον σημαντικότερο στόχο: μια υγιή μητέρα, ένα υγιές μωρό και μια εμπειρία γέννησης που χαρακτηρίζεται από φροντίδα, αξιοπρέπεια και ασφάλεια.